Текстиль сәнәгатендә пычрану
● Кытай Милли Текстиль һәм Кием-салым Советы президенты Сунь Руйчже 2019 елда Климат Инновацияләре һәм Мода Саммитында текстиль һәм кием-салым сәнәгате дөньяда нефть сәнәгатеннән кала икенче урында торган иң зур пычраткыч тармакка әйләнде дип әйткән иде;
● Кытай әйләнә икътисады ассоциациясе мәгълүматлары буенча, минем илемдә ел саен чүп савытларына якынча 26 миллион тонна иске кием ташлана, һәм бу сан 2030 елдан соң 50 миллион тоннага кадәр артачак;
● Кытай Милли Текстиль һәм Кием-салым Советы исәпләүләре буенча, минем ил ел саен 24 миллион тонна чимал нефтькә тиң калдык тукымалар чыгара. Хәзерге вакытта күпчелек иске киемнәр әле дә чүплеккә ташлана яки яндырыла, бу икесе дә әйләнә-тирә мохитнең җитди пычрануына китерәчәк.
Пычрану проблемаларын чишү юллары - биологик нигезле җепселләр
Текстильләрдәге синтетик җепселләр, гадәттә, нефть химиясе чималыннан, мәсәлән, полиэстер җепселләреннән (полиэстер), полиамид җепселләреннән (нейлон яки нейлон), полиакрилонитрил җепселләреннән (акрил җепселләре) һ.б. ясала.
● Нефть ресурсларының кытлыгы арту һәм кешеләрнең әйләнә-тирә мохитне саклау турында аңлылыгы арту белән. Хөкүмәтләр шулай ук нефть ресурсларын куллануны киметү һәм аларны алыштырыр өчен экологик яктан чистарак яңартыла торган ресурслар табу өчен төрле чаралар күрә башладылар.
● Нефть җитмәү һәм әйләнә-тирә мохит проблемалары аркасында, Америка Кушма Штатлары, Европа Берлеге һәм Япония кебек традицион химик җепсел җитештерүче державалар әкренләп гадәти химик җепсел җитештерүдән баш тарттылар һәм ресурсларга яки әйләнә-тирә мохиткә азрак тәэсир итүче һәм табышлырак булган биологик җепселләргә күчтеләр.
Биологик нигезле полиэстер материаллары (ПЭТ/ПЭФ) био-нигезле җепселләр җитештерүдә кулланылырга мөмкин һәмбио нигезле күн.
“Textile Herald”ның “Дөнья текстиль технологияләрен карау һәм перспектива” дигән соңгы докладында болай дип билгеләп үтелде:
● 100% биологик нигезле ПЭТ Coca-Cola эчемлекләре, Heinz ризыклары һәм чистарту чаралары төргәге кебек азык-төлек сәнәгатенә керүдә алдынгы урынны алды, шулай ук Nike кебек танылган спорт брендларының җепсел продуктларына да керде;
● Базарда 100% биологик нигезле ПЭТ яки биологик нигезле ПЭФ футболкалары күренде.
Кешеләрнең әйләнә-тирә мохитне саклау турындагы мәгълүматлары арткан саен, био-нигезле продуктлар кеше тормышы белән тыгыз бәйле медицина, азык-төлек һәм сәламәтлек саклау продуктлары өлкәләрендә өстенлекләргә ия булачак.
● минем илемнең “Текстиль сәнәгатен үстерү планы (2016-2020)” һәм “Текстиль сәнәгате “Унөченче бишьеллык планы” фәнни һәм технологик алгарыш конспектында киләсе эш юнәлеше ачык күрсәтелгән: нефть ресурсларын алыштыру өчен яңа био-нигезле җепсел материаллар эшләү, диңгез био-нигезле җепселләрен сәнәгатьләштерүне алга этәрү.
Биологик нигезле җепсел нәрсә ул?
● Биосистемалы җепселләр тере организмнарның үзләреннән яки аларның экстрактларыннан ясалган җепселләрне аңлата. Мәсәлән, полилактик кислота җепселләре (PLA җепселләре) кукуруз, бодай һәм шикәр чөгендере кебек крахмаллы авыл хуҗалыгы продуктларыннан, ә альгинат җепселләре көрән суүсемнәрдән ясала.
● Бу төр био-нигезле җепселләр экологик яктан чиста гына түгел, ә югары сыйфатлы һәм өстәмә кыйммәткә дә ия. Мәсәлән, PLA җепселләренең механик үзлекләре, биологик таркалучанлыгы, киючәнлеге, янмаучанлыгы, тире өчен уңайлылыгы, антибактериальлеге һәм дымны сеңдерү үзенчәлекләре традицион җепселләрнекеннән калышмый. Альгинат җепселләре югары гигроскопик медицина бәйләвечләре җитештерү өчен югары сыйфатлы чимал, шуңа күрә ул медицина һәм сәламәтлек саклау өлкәсендә махсус кулланылыш кыйммәтенә ия. Мәсәлән, бездә яңа материаллар бар.бионигезле күн/вегетариан күн.
Ни өчен продуктларны бионигезле эчтәлеккә сынап карарга кирәк?
Кулланучылар экологик яктан чиста, куркынычсыз, биологик чыганаклардан алынган яшел продуктларга өстенлек бирүләрен арттыра. Текстиль базарында биологик җепселләргә ихтыяҗ көннән-көн арта, һәм базарда беренче булып өстенлек алу өчен биологик нигезле материалларның зур өлешен кулланучы продуктлар эшләү бик мөһим. Биологик нигезле продуктлар, тикшеренү һәм эшләү, сыйфат контроле яки сату этапларында булсынмы, продуктның биологик нигезле эчтәлеген таләп итә. Биологик нигезле сынау җитештерүчеләргә, дистрибьюторларга яки сатучыларга ярдәм итә ала:
● Продукцияне тикшерү һәм эшләү: Биологик нигезле сынаулар биологик нигезле продуктларны эшләү процессында үткәрелә, бу продукттагы биологик нигезле эчтәлекне ачыкларга һәм яхшыртуга ярдәм итәргә мөмкин;
● Сыйфат контроле: Биологик нигезле продуктлар җитештерү процессында, продукт чималының сыйфатын катгый контрольдә тоту өчен, бирелгән чималда биологик нигезле сынаулар үткәрелергә мөмкин;
● Промоушен һәм маркетинг: Био-нигезле контент бик яхшы маркетинг коралы булачак, ул продуктларга кулланучылар ышанычын яуларга һәм базар мөмкинлекләрен файдаланырга ярдәм итә ала.
Продукциядәге биологик нигезле эчтәлекне ничек билгеләргә? – Углерод 14 тесты
Углерод-14 сынаулары продукттагы биологик һәм нефть химиясеннән алынган компонентларны нәтиҗәле аерырга мөмкинлек бирә. Чөнки заманча организмнар атмосферадагы 14 углерод белән бер үк күләмдә 14 углеродын үз эченә ала, ә нефть химиясе чималында 14 углерод юк.
Әгәр продуктның био-нигезле сынау нәтиҗәсе 100% био-нигезле углерод составында булса, бу продуктның 100% биочыганаклардан алынганлыгын аңлата; әгәр продуктның сынау нәтиҗәсе 0% булса, бу продукт тулысынча нефть химиясеннән булуын аңлата; әгәр сынау нәтиҗәсе 50% булса, бу продуктның 50% биологик чыгышлы һәм углеродның 50% нефть химиясеннән булуын аңлата.
Текстильләр өчен сынау стандартларына Америка стандарты ASTM D6866, Европа стандарты EN 16640 һ.б. керә.
Бастырып чыгару вакыты: 2022 елның 22 феврале
